Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΒΙΑ ΣΤΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΧΩΡΟ

Η ψυχολογική βία στον εργασιακό χώρο ή mobbing, όπως έχει επικρατήσει να λέγεται διεθνώς, είναι ένα παλαιό φαινόμενο, που συναντάται παγκοσμίως και σε κάθε εργασιακό περιβάλλον, παρότι οι μορφές του και ο βαθμός ευαισθησίας προς αυτό το φαινόμενο ποικίλουν ανάλογα με την κουλτούρα των επί μέρους χωρών.

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΒΙΑ: ΈΝΑΣ ΑΟΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ

Πριν από λίγα χρόνια η 30χρονη Ολυμπία Μαρίνη άφηνε την τελευταία της πνοή μέσα σε ένα άθλιο κοντέινερ στον Ασπρόπυργο. Αυτή ήταν και η τελευταία φορά που ο 40χρονος σύντροφός της την ξυλοκόπησε άγρια. Ο ίδιος συνελήφθη και τα δυο τους παιδιά τα ανέλαβαν οι κοινωνικοί λειτουργοί και οι παιδοψυχολόγοι.

Κι όμως η δολοφονία της Ολυμπίας δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Η συμβίωση με τον σύντροφο και τελικά θύτη της είχε όλα τα κλασικά σημάδια για το τι θα επακολουθούσε. Η νεαρή γυναίκα και τα παιδιά της βίωναν ένα διαρκές κλίμα φόβου και τρομοκρατίας. Η ψυχολογική τρομοκρατία κάποιες φορές ήταν περισσότερο ανυπόφορη και από την ίδια την σωματική κακοποίηση…

Ο επικίνδυνος... σύντροφος
Η επιθετική συμπεριφορά εκφράζεται και με άλλες μορφές βίας που είτε συνυπάρχουν με την σωματική είτε εκδηλώνονται αυτόνομα και τα αποτελέσματά τους είναι το ίδιο επαχθή και επιζήμια για την ψυχική και σωματική υγεία του θύματος. Πέρα λοιπόν από την σωματική και σεξουαλική βία οι άλλες μορφές βίας που ενδεχομένως εκδηλώνονται μέσα σε μια σχέση είναι:

Η ψυχολογική
Η συναισθηματική
Η οικονομική
Η λεκτική, κ.ά.

Η ψυχολογική βία σε πολλές περιπτώσεις δημιουργεί το έδαφος για την εκδήλωση σωματικής ή σεξουαλικής βίας, ενώ στην πλειονότητα των περιπτώσεων συνυπάρχει με την σωματική κακοποίηση, ενώ μέσα στο υπόβαθρο της ψυχολογική βίας εμπεριέχονται και οι μορφές της συναισθηματικής, της λεκτικής και της οικονομικής βίας. Ψυχολογική βία έχουμε αν ισχύουν οι παρακάτω συμπεριφορές κυρίως σε μόνιμη και διαρκή βάση:
απειλές και δημιουργία φοβικού κλίματος για άσκηση σωματικής βίας
υποτιμητική συμπεριφορά προς το θύμα
συνεχής κριτική και ταπεινωτικές εκφράσεις (προσωπικότητας, οικογένειας, φίλων, παρελθόντος, σώματος, ντυσίματος, ερωτικής επιθυμίας ή συμπεριφοράς κ.λπ.)
απειλή για φυγή με τα παιδιά («θα πάρω τα παιδιά και θα φύγω…»)
ψέματα
σιωπή
αδιαφορία
απομόνωση από φίλους και συγγενείς
επέμβαση στην προσωπική σφαίρα (άνοιγμα αλληλογραφίας, ημερολογίων, έλεγχος τηλεφωνημάτων, τηλεφωνήματα «ελέγχου», αιφνιδιαστικές εμφανίσεις κ.λπ.)
έλεγχος εσόδων κα περιουσιακών στοιχείων
φωνές, εξύβριση και χυδαιότητες
σπάσιμο αντικειμένων, κ.λπ.
Αν και η άσκηση σωματικής βίας και σεξουαλικού εξαναγκασμού, σύμφωνα με τις έρευνες, είναι αντρικό «προνόμιο» που δυστυχώς αυξάνεται αντί να περιορίζεται, η ψυχολογική πίεση συχνά ασκείται και από γυναίκες.
Σε πρόσφατο ρεπορτάζ της Μάρθας Καϊτανίδη στην εφημερίδα «Τα Νέα» με τίτλο: «Η βία έχει και θηλυκό πρόσωπο», παρουσιάζεται έρευνα του ΤΕΙ Κρήτης σε δείγμα 1.112 δεσμευμένων ενηλίκων από 18 έως 65 ετών, όπου καταδεικνύεται ότι το 80% περίπου των γυναικών εξασκεί ψυχολογική πίεση στον σύντροφό της.
 
Στο γράφημα από την εφ. «Τα Νέα», βλέπουμε πως εκδηλώνεται η ψυχολογική, η οικονομική και η συναισθηματική βία, στην προκειμένη περίπτωση, από γυναίκα προς άνδρα
Σε παρόμοια έρευνα που διενήργησε το 2002 το Πανεπιστήμιο της Νοτίου Καρολίνας σε δείγμα 14.000 ενηλίκων από 18 έως 65 ετών συμπεραίνεται ότι οι μισές περίπου γυναίκες (ποσοστό 50%) υπέστησαν ψυχολογική βία ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των ανδρών έφτασε το 78% του συνόλου. Ενώ στην πανελλαδική έρευνα που πραγματοποίησε το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας (ΚΕΘΙ) το 2003, το 56% των γυναικών δηλώνει ότι υπέστη λεκτική ή ψυχολογική βία.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΜΟΥ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΜΟΧΛΑ: ΔΗΛΩΣΗ ΘΟΥΛΗΣ-ΧΡΥΣΑΝΘΗΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΣ ΤΑ Μ.Μ.Ε ΤΗΣ ΗΜΑΘΙΑΣ

«ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΔΕΝ ΈΧΕΙ ΆΛΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΌΤΑΝ Η "ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΓΡΑΦΙΔΑ" ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΕΣΟ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ, ΣΕ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΘΕΣΕΩΝ, ΕΚΒΙΑΣΜΩΝ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΒΙΑΣ»

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟΝ ΈΝΤΥΠΟ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΤΥΠΟ ΤΗΣ ΗΜΑΘΙΑΣ ΣΤΙΣ 28 και 29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011

Με αφορμή δημοσιεύματα αλλά και προς αποφυγή, δημιουργίας εντυπώσεων, υποχρεούμαι να εκθέσω τα ακόλουθα:

1. Η δικαστική διένεξή μου με το «δημοσιογράφο» κύριο Μόχλα δεν έχει κανένα πολιτικό υπόβαθρο, όπως ο ίδιος θέλει να το παρουσιάσει, αλλά αποτελεί την ύστατη προσπάθειά μου να διαφυλάξω και να υπερασπιστώ την τιμή και την υπόληψή μου.