ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ: 101 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ

 Ο Νίκος Γκάτσος 

(8 Δεκεμβρίου 1911– 12 Μαΐου 1992)

Το μοναδικό βιβλίο που εξέδωσε όσο ζούσε είναι η ποιητική σύνθεση “Αμοργός” (Αετός, 1943), η οποία θεωρείται κορυφαία δημιουργία του ελληνικού υπερρεαλισμού με τεράστια επίδραση στους νεότερους ποιητές. (Δες: Δημοσθένης Κούρτοβικ, Έλληνες Μεταπολεμικοί Συγγραφείς, Εκδ. Πατάκη,1995). Έκτοτε δημοσίευσε τρία ακόμη ποιήματα: το “Ελεγείο” (1946, περ. Φιλολογικά Χρονικά) και το “Ο ιππότης κι ο θάνατος” (1947, περ. Μικρό Τετράδιο), που από το 1969 και μετά περιέχονται στο βιβλίο “Αμοργός”, και το “Τραγούδι του παλιού καιρού” (1963, περ. Ο Ταχυδρόμος), αφιερωμένο στον Γιώργο Σεφέρη.

Το μοναδικό βιβλίο που εξέδωσε όσο ζούσε είναι η ποιητική σύνθεση “Αμοργός” (Αετός, 1943), η οποία θεωρείται κορυφαία δημιουργία του ελληνικού υπερρεαλισμού με τεράστια επίδραση στους νεότερους ποιητές. (Δες: Δημοσθένης Κούρτοβικ, Έλληνες Μεταπολεμικοί Συγγραφείς, Εκδ. Πατάκη,1995). Έκτοτε δημοσίευσε τρία ακόμη ποιήματα: το “Ελεγείο” (1946, περ. Φιλολογικά Χρονικά) και το “Ο ιππότης κι ο θάνατος” (1947, περ. Μικρό Τετράδιο), που από το 1969 και μετά περιέχονται στο βιβλίο “Αμοργός”, και το “Τραγούδι του παλιού καιρού” (1963, περ. Ο Ταχυδρόμος), αφιερωμένο στον Γιώργο Σεφέρη.

Ο Γκάτσος ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη μετάφραση θεατρικών έργων, κυρίως για λογαριασμό του Εθνικού Θεάτρου, του Θεάτρου Τέχνης και του Λαϊκού Θεάτρου. Αφορμή υπήρξε το έργο “Ματωμένος γάμος” του Ισπανού ποιητή Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, που το μετέφρασε το 1943, εκδόθηκε από τον Ίκαρο το 1945 και ανέβηκε από τον Κάρολο Κουν στο Θέατρο Τέχνης το 1948. Μετέφρασε δύο ακόμη θεατρικά έργα του Λόρκα, “Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα” (1954) και “Ο Περλιμπλίν και η Μπελίσα” (1959), και όλα μαζί με τις μεταφράσεις των ποιημάτων “Θρήνος για τον Ιγνάθιο Σάντσιεθ Μεχίας” και “Παραλογή του μισούπνου” από το 1990 και μετά εκδίδονται συγκεντρωμένα στον τόμο: Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, “Θέατρο και ποίηση”, απόδοση Νίκου Γκάτσου. Μετέφρασε, επίσης, επτά μονόπρακτα του Τεννεσσή Ουίλλιαμς (1955-59), τη “Φουέντε Οβεχούνα” του Λόπε δε Βέγα (1959), τον “Ιώβ” του Άρτσιμπαλντ Μακ Λης (1959), τον “Πατέρα” του Αυγούστου Στρίντμπεργκ (1962), το “Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα” του Ευγένιου Ο΄Νηλ (1965) και άλλα που εκδίδονται σταδιακά από τις Εκδόσεις Πατάκη. Παράλληλα και για βιοποριστικούς λόγους συνεργάστηκε με την “Αγγλοελληνική επιθεώρηση” ως μεταφραστής και με την Ελληνική Ραδιοφωνία ως μεταφραστής, διασκευαστής και ραδιοσκηνοθέτης.

Η μεγάλη συνεισφορά του Γκάτσου, ωστόσο, είναι στο τραγούδι ως στιχουργού. Έφερε την ποίηση στον στίχο και κατάφερε να δώσει, κυρίως μέσω της συνεργασίας του με τον Μάνο Χατζιδάκι, τον κανόνα του ποιητικού τραγουδιού. Συνεργάστηκε, επίσης, με τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Σταύρο Ξαρχάκο, τον Δήμο Μούτση, τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, τον Χριστόδουλο Χάλαρη, καθώς και με νεώτερους συνθέτες. Γράφοντας συνήθως πάνω στη μελωδία, με πρώτο το “Χάρτινο το φεγγαράκι”, μίλησαν στις καρδιές του κόσμου πολλά μεμονωμένα τραγούδια του, καθώς κυκλοφορούσαν σε δισκάκια 45 στροφών, αλλά και ως αυτούσιοι κύκλοι όπως η “Μυθολογία” (1965), το “Ένα μεσημέρι” (1966), η “Επιστροφή” (1970), το “Σπίτι μου σπιτάκι μου” (1972), οι “Δροσουλίτες” 1975, η “Αθανασία” (1976), “Τα παράλογα” (1976), το “Ρεμπέτικο” (1983), η “Ενδεκάτη εντολή” (1985) ή οι “Αντικατοπτρισμοί” (1993). Το σύνολο του στιχουργικού του έργου βρίσκεται συγκεντρωμένο στον τόμο “Όλα τα τραγούδια”.

Το ανάρτησα από http://papaioannou-giannis.net/ πηγή: neoipolites.blogspot.gr